Boyun Tutulması: Neden Olur, Nasıl Geçer?

Boyun tutulması konusunda bu sayfa Uzm. Fzt. Hilmi Erenler tarafından hazırlanmıştır.

Sabah uyandınız ve başınızı bir tarafa çeviremiyorsunuz. Ya da gün içinde küçük bir hareketin ardından boynunuz aniden kasıldı. Böyle bir anda “Yanlış mı yattım?”, “Boynumda bir şey mi yerinden çıktı?” ve “Hareket edersem daha kötü olur mu?” diye düşünmek çok normal.

Boyun tutulması çoğu zaman ciddi bir hasar anlamına gelmez. Buna rağmen her tutulmanın aynı olduğunu da söyleyemeyiz. Bazı kişilerde sorun birkaç gün içinde belirgin biçimde azalırken bazı kişilerde kola yayılan ağrı, uyuşma, baş ağrısı veya tekrarlayan ataklar tabloya eşlik eder. Bu nedenle amaç yalnızca kası gevşetmek değil, tutulmanın nasıl başladığını ve hangi hareketlerle değiştiğini anlamaktır.

İstanbul Kadıköy Suadiye’deki kliniğimde boyun tutulmasını değerlendirirken önce güvenli hareket sınırını ve kişinin o gün neye ihtiyaç duyduğunu belirlerim. Boyunla birlikte üst sırtı, omuzu ve sinir sistemi bulgularını inceler; gerekli olduğunda manuel terapi, kayropraktik uygulamalar, egzersiz ve günlük yaşam eğitimini kişiye göre bir araya getiririm.

Boyun tutulması nedir?

Boyun tutulması tek başına bir hastalık adı değildir. Hastanın boynunda ağrı, sertlik ve hareket kısıtlılığını anlatmak için kullandığı günlük bir ifadedir. Başınızı sağa veya sola çevirirken keskin bir ağrı hissedebilir, boynunuzun bir tarafında güçlü bir kasılma olabilir ya da başınızı rahat tutabilmek için gövdenizle birlikte dönmek zorunda kalabilirsiniz.

Kasların gerginleşmesi gerçektir; fakat gerginlik her zaman problemin ilk nedeni değildir. Hassaslaşan bir eklem, alışılmadık yüklenme, uzun süre aynı pozisyonda kalma veya ağrıyla birlikte oluşan koruyucu kasılma hareketi sınırlandırabilir. Vücut o bölgeyi korumaya çalışırken kişi bunu “kilitlenme” ya da “spazm” olarak hisseder.

Tıpta ani başlayan, başın bir tarafa eğik veya dönük kaldığı bazı tablolar “akut tortikollis” olarak adlandırılabilir. Ancak her boyun tutulması tortikollis değildir. Benzer görünen durumların birbirinden ayrılması, özellikle travma, ateş veya nörolojik belirti varsa önemlidir.

Boyun tutulması neden olur?

Tek bir neden göstermek çoğu zaman mümkün değildir. Tutulma bazen uykudan sonra, bazen uzun bir yolculuğun veya yoğun bir çalışma gününün ardından, bazen de alışık olunmayan bir egzersiz sonrasında başlar. Kişi belirgin bir yanlış hareket hatırlamayabilir.

Kliniğimde sık karşılaştığım olası etkenler şunlardır:

• Boyun ve üst sırt bölgesinin alışık olmadığı bir yükle karşılaşması
• Saatlerce aynı pozisyonda çalışma veya araç kullanma
• Ani dönüş, uzanma ya da ağır kaldırma sonrasında gelişen hassasiyet
• Uyku sırasında uzun süre rahatsız bir pozisyonda kalma
• Yoğun stres, uykusuzluk ve toparlanma kapasitesinin azalması
• Boyun eklemleri, diskler veya çevre kaslardan kaynaklanan ağrı
• Daha önceki boyun ağrısı ataklarından sonra gelişen hareket korkusu ve koruyucu kasılma

Yanlış yatmak veya yastık boyun tutulmasına neden olur mu?

Sabah başlayan tutulmada ilk şüphe genellikle yastıktır. Yastık yüksekliği ve yatış pozisyonu belirtileri etkileyebilir; ancak tek gecede boynun yapısının bozulduğu sonucu çıkarılmamalıdır. Bazen gün içindeki yük, uykusuzluk, önceki hassasiyet ve gece boyunca aynı pozisyonda kalma birlikte etkili olur.

Herkes için ideal olan tek bir “ortopedik yastık” yoktur. Yastığın görevi boynu zorla ideal bir şekle sokmak değil, kişinin tercih ettiği yatış biçiminde başı rahat desteklemektir. Yan yatarken başın belirgin biçimde aşağı veya yukarı düşmemesi, sırtüstü yatarken de çenenin aşırı göğse yaklaşmaması iyi bir başlangıç olabilir. Yastığı sürekli değiştirmek yerine, sabah yakınmasının gün içinde nasıl değiştiğine ve farklı gecelerde tekrarlayıp tekrarlamadığına bakmak daha anlamlıdır.

Boyun tutulması belirtileri nelerdir?

Boyun tutulmasında en sık görülen yakınmalar şunlardır:

• Başı bir yöne çevirirken ağrı ve belirgin hareket kaybı
• Ense, omuz üstü veya kürek kemiği çevresinde sertlik
• Belirli bir noktada batma ya da kasılma hissi
• Başın ağırlığını taşımakta zorlanma hissi
• Araç kullanırken arkaya bakma, yataktan kalkma veya giyinmede zorlanma
• Boyun hareketiyle artan baş ağrısı

Kola yayılan ağrı, uyuşma, karıncalanma veya kuvvet kaybı basit bir tutulmadan farklı değerlendirilmelidir. Bu belirtiler her zaman boyun fıtığı anlamına gelmez; sinir kökü, omuz, brakiyal pleksus veya periferik sinirlerle ilişkili olabilir. Ayrımı muayene ile yaparım ve bunu boyundan kola vuran ağrı sayfasında ayrıntılı anlattım.

Boyun tutulması nasıl geçer?

İlk hedef boynu tamamen hareketsiz bırakmak değil, tolere edilen hareketi bulmaktır. Ağrıyı sürekli zorlamak doğru değildir; fakat günlerce hiç hareket etmemek de sertlik ve hareket korkusunu artırabilir. Günlük işleri geçici olarak küçültmek, kısa ve sık hareket etmek, rahatlatan ısı veya soğuk uygulamasını kullanmak ve uyku düzenine dikkat etmek çoğu kişide iyi bir başlangıçtır.

İlk yirmi dört ila kırk sekiz saatte uygulanabilecek genel yaklaşım şöyle özetlenebilir:

• Ağrıyı keskin biçimde artırmayan küçük boyun hareketlerini gün içine yayın.
• Uzun süre tek pozisyonda kalmayın; kısa yürüyüşler veya pozisyon değişiklikleri yapın.
• Ağır kaldırma, ani çekme ve başı son noktaya zorlayan hareketleri geçici olarak azaltın.
• Sıcak veya soğuktan hangisi daha rahat hissettiriyorsa kısa süreli kullanın.
• Ağrı azaldıkça hareket açıklığını ve günlük yükü kademeli artırın.

Bu öneriler, travma veya ciddi uyarı bulgusu olmayan yetişkinlerde genel bilgilerdir. Ağrınız kola yayılıyor, güç kaybı oluşuyor veya tablo alışılmadık biçimde şiddetliyse internetteki standart hareket listesini uygulamak yerine değerlendirme alın.

Boyun tutulmasına sıcak mı soğuk mu iyi gelir?

Tek bir doğru seçim yoktur. Sıcak duş veya sıcak paket bazı kişilerde kasılma hissini azaltır ve hareketi kolaylaştırır. Yeni bir zorlanma sonrasında soğuk uygulama daha rahat gelebilir. Bunların etkisi çoğunlukla kısa süreli semptom kontrolüdür; hangisinin iyi geldiğini kişinin yanıtı belirler.

Uygulamayı doğrudan cilde yapmayın ve yaklaşık on ila on beş dakikalık kısa sürelerle başlayın. Cilt duyusu azalmışsa, dolaşım sorunu varsa veya uygulama sırasında yanma ve renk değişikliği gelişiyorsa kullanmayın. Sıcak veya soğuk ağrıyı azaltıyorsa, elde edilen rahatlığı küçük hareketlerle birleştirmek daha işlevseldir.

Boyun tutulması için hangi ilaç veya krem kullanılır?

Ağrı kesici, antiinflamatuvar veya kas gevşetici ilaçlar bazı kişilerde kısa süreli rahatlama amacıyla kullanılabilir. Ancak hangi ilacın uygun olduğu; yaşa, kullanılan diğer ilaçlara, mide ve böbrek hastalıklarına, gebeliğe ve kişisel sağlık geçmişine göre değişir. Bu nedenle ilaç önermek veya doz belirlemek fizyoterapi değerlendirmesinin yerine geçmez; hekim veya eczacıya danışılmalıdır.

Ağrı kesici kremler de bazı kişilerde geçici rahatlama sağlayabilir. Kremin ağrıyı azaltması, sorunun nedeninin çözüldüğü anlamına gelmez. Ağrı sık tekrarlıyorsa veya hareket kısıtlılığı devam ediyorsa yalnızca krem değiştirerek ilerlemek yerine altta yatan yük ve hareket örüntüsünü değerlendirmek gerekir.

Boyun tutulması için hangi egzersizler yapılabilir?

Egzersizde amaç boynu zorla açmak değil, güvenli hareketi geri kazanmaktır. Mekanik boyun sorunlarında egzersizin yararına işaret eden derlemeler var; yine de hangi hareketin kime uyacağı muayeneyle belirlenir [3]. Aşağıdaki hareketler travma, kola yayılan belirti ve ciddi uyarı bulgusu olmayan hafif bir tutulmada başlangıç seçeneği olabilir.

Küçük açıda sağa ve sola dönüş

Başınızı ağrının keskinleşmediği aralıkta yavaşça sağa ve sola çevirin. Son noktayı zorlamayın. Beş yumuşak tekrar yaptıktan sonra hareketin kolaylaşıp kolaylaşmadığını değerlendirin.

Rahat çene hareketi

Başınızı geriye itmeye çalışmadan, çenenizi küçük bir “evet” hareketi gibi hafifçe aşağı ve yukarı hareket ettirin. Boynun ön veya arka tarafında güçlü germe oluşturmayın.

Omuz ve üst sırt hareketi

Omuzlarınızı yavaşça geriye doğru çevirin; ardından kollarınızı ağrısız sınırda yukarı kaldırıp indirin. Bazı kişilerde üst sırt ve omuz hareketi boyun dönüşünü doğrudan rahatlatabilir.

Kısa yürüyüş ve nefes

Kolların doğal sallandığı kısa bir yürüyüş, uzun süre korunarak oturmaktan daha rahat olabilir. Nefesi tutmak yerine sakin ve doğal soluk alıp vermek gereksiz kasılmayı azaltmaya yardımcı olabilir.

Bir hareket sırasında ağrı hafifçe hissedilebilir; bu tek başına zarar göstergesi değildir. Fakat ağrı kola doğru yayılıyor, uyuşma artıyor, baş dönmesi veya yeni bir güç kaybı ortaya çıkıyorsa hareket bırakılmalı ve değerlendirme alınmalıdır. İnternetteki egzersizleri herkes için standart reçete olarak görmüyorum; muayenede rahatlatan yönü ve uygun dozu belirlemek daha güvenlidir.

Boynu çıtlatmak veya kütletmek iyi gelir mi?

Kişinin kendi boynunu sık sık ve güçlü biçimde çevirmesi kısa süreli rahatlama hissi verebilir. Ancak çıkan ses bir omurun yerine oturduğunu göstermez ve daha çok ses çıkması daha iyi bir sonuç anlamına gelmez. Kontrolsüz, tekrarlayıcı ve son noktaya kadar zorlanan hareketler özellikle baş dönmesi, travma veya nörolojik belirti varsa uygun değildir.

Profesyonel manipülasyon ile kişinin kendi boynunu rastgele çıtlatması aynı şey değildir. Klinik uygulamada önce öykü, travma, nörolojik bulgular, kemik sağlığı ve olası damar belirtileri değerlendirilir [5]. Ardından beklenen fayda, olası riskler, alternatifler ve hastanın tercihi birlikte ele alınır. Manipülasyon yapılması zorunlu değildir; bazı kişilerde düşük hızlı mobilizasyon, üst sırt uygulaması veya yalnızca egzersiz daha doğru seçim olabilir.

Manuel terapi boyun tutulmasına nasıl etki eder?

Manuel terapiyi yalnızca geçici gevşeme sağlayan bir rahatlatma olarak kullanmıyorum. Uygun hastada amacım ağrılı hareketi doğrudan değiştirmek, başı çevirme kapasitesini artırmak ve kişinin günlük hareketlere daha rahat katılmasını sağlamaktır.

Örneğin hasta sağa dönerken belirgin biçimde zorlanıyorsa önce bu hareketi ölçerim. Boyun veya üst sırt eklemine yönelik mobilizasyon, uygun hastada manipülasyon, yumuşak doku veya sinir dokusuna yönelik uygulamadan sonra aynı hareketi yeniden test ederim. Anlamlı bir değişiklik varsa bu kazanımı egzersiz ve günlük hareketle pekiştiririz. Değişiklik yoksa aynı tekniği ısrarla tekrarlamak yerine bölgeyi, dozu veya klinik hipotezi yeniden değerlendiririm.

Boyun ağrısı kılavuzları, hareket kısıtlılığı bulunan uygun hastalarda manuel terapi ile egzersizin birlikte kullanılmasını destekleyen bir yaklaşım tarif eder [1]. Bunun anlamı herkese aynı manipülasyonun yapılması değildir. Doğru teknik; hastanın bulgusuna, güvenlik taramasına ve tercihine göre seçilir. Ayrıntısını manuel terapi sayfasında bulabilirsiniz.

Kayropraktik uygulama boyun tutulmasında kullanılabilir mi?

Uygun hastada evet. Kayropraktik yaklaşım benim pratiğimde boyundan ses çıkarmaktan ibaret değildir. Klinik karar verme, güvenlik taraması ve hastanın onayı sürecin parçasıdır. Manipülasyon seçildiğinde amaç hareketi hızla değiştirmek ve aktif tedaviye daha rahat geçiş sağlamaktır; manipülasyon ve mobilizasyonu inceleyen derlemeler bu uygulamaları boyun ağrısında kullanılabilir seçenekler arasında sayar [4].

Bazı hastalarda boyun yerine üst sırt bölgesine uygulama yapmak, düşük hızlı eklem mobilizasyonu kullanmak veya tedaviyi egzersizle başlatmak daha uygundur. Başarının ölçütü ses değil; ağrının, hareketin ve kişinin zorlandığı görevin uygulama sonrasında nasıl değiştiğidir.

Boyun tutulması kaç günde geçer?

Basit mekanik boyun tutulmalarının önemli bir bölümü ilk birkaç gün içinde gevşemeye başlar ve bir ila iki hafta içinde belirgin biçimde toparlar [7]. Ancak bu bir garanti değildir. Travma, sinir etkilenimi, önceki ataklar, uyku, stres, iş yükü ve kişinin hareketten ne kadar kaçındığı süreyi değiştirebilir.

İyileşme yalnızca ağrının sıfırlanması değildir. İlk işaretler başı biraz daha rahat çevirebilmek, sabah daha az sert uyanmak, araç kullanırken gövdeyle dönme ihtiyacının azalması veya çalışma süresinin uzaması olabilir.

Ağrı ilk hafta içinde hiç değişmiyorsa, giderek artıyorsa, sık tekrarlıyorsa veya iki ila dört haftayı aşıyorsa değerlendirme almak uygun olur. Kola yayılan belirti, uyuşma ya da kuvvet kaybı varsa bu süreleri beklemek doğru değildir.

Boyun tutulması baş ağrısı yapar mı?

Boynun üst bölümündeki eklemler ve kaslar başın arkasına, şakaklara veya göz çevresine ağrı yansıtabilir. Boyun hareketiyle artan ve aynı tarafta hareket kısıtlılığının eşlik ettiği bazı baş ağrıları boyun kaynaklı olabilir. Ancak migren, gerilim tipi baş ağrısı ve başka baş ağrıları da boyun sertliğiyle birlikte görülebilir.

Yeni başlayan çok şiddetli baş ağrısı; ateş, ışığa hassasiyet, döküntü, kusma, bilinç değişikliği veya belirgin ense sertliğiyle birlikteyse bunu sıradan bir boyun tutulması kabul etmeyin ve acil tıbbi değerlendirme alın [6].

Boyun tutulması boyun fıtığı anlamına gelir mi?

Yalnızca boynun tutulmuş olması boyun fıtığını göstermez. Fıtık sinir kökünü etkilediğinde kola yayılan ağrı, uyuşma, karıncalanma, refleks değişikliği veya kuvvet kaybı görülebilir. Buna rağmen her kola yayılan ağrı da fıtık değildir.

Sadece yeni başlayan boyun tutulmasında, ciddi uyarı bulgusu veya ilerleyen nörolojik belirti yoksa hemen MR çekilmesi çoğu zaman gerekli değildir. Görüntüleme kararı travma, muayene bulguları ve belirtilerin seyriyle birlikte verilmelidir. Amerikan Radyoloji Koleji de kırmızı bayrak ve radikülopati bulunmayan akut boyun ağrısında MR’ı rutin ilk inceleme olarak önermemektedir [2].

Boyun düzleşmesi tutulmaya neden olur mu?

Röntgen veya MR raporunda “servikal lordozda düzleşme” yazması, tutulmanın kesin nedenini göstermez. Çekim sırasındaki pozisyon, ağrı nedeniyle gelişen koruyucu kasılma ve kişisel anatomik farklılıklar görüntüyü etkileyebilir. Konuyu boyun düzleşmesi sayfasında ayrıntılı ele aldım.

Ben rapordaki eğriyi tek başına tedavi hedefi yapmam. Boynun hangi yöne ne kadar hareket ettiği, belirtilerin hareketle nasıl değiştiği ve kişinin günlük yaşamda neyi yapamadığı daha doğrudan bilgi verir. Görüntüleme bulgusu klinik muayeneyle birlikte değerlendirildiğinde anlam kazanır.

Boyunluk kullanmak gerekir mi?

Ciddi travma veya hekim tarafından belirlenmiş özel bir durum yoksa boyunluğu rutin çözüm olarak görmüyorum. Uzun süreli ve gereksiz kullanım hareketten kaçınmayı artırabilir. Akut dönemde kişi boynunu geçici olarak daha az hareket ettirmek isteyebilir; fakat amaç güvenli hareketi mümkün olduğunca erken ve kademeli biçimde geri kazanmaktır.

Tekrarlayan boyun tutulması neden olur?

Tutulma sık tekrarlıyorsa konu yalnızca “kaslarım hep sert” değildir. Atakların hangi günlerde ortaya çıktığına bakmak çoğu zaman daha fazla bilgi verir. Yoğun ekran kullanımı, uzun araç yolculuğu, tek taraflı çocuk taşıma, ani spor yükü, uyku kaybı veya stresli dönemler aynı hafta içinde birikebilir.

Değerlendirmede doku ve hareket bulgularını göz ardı etmem. Bunlarla birlikte uyku, iş yükü, önceki ağrı deneyimi, kaygı, sosyal sorumluluklar ve kişinin iyileşme hedeflerini de ele alırım. Stresin tabloyu etkilemesi ağrının hayal ürünü olduğu anlamına gelmez; sinir sisteminin hassasiyeti, kas aktivitesi ve toparlanma kapasitesi gerçek biçimde değişebilir.

Tekrarı azaltma planı kişiye göre şu başlıkları içerebilir:

• Boyun, omuz kuşağı ve üst sırt için hareket ve kuvvet çalışması
• Uzun oturma süresini bölme ve pozisyon çeşitliliğini artırma
• Spor veya kaldırma yükünü birden değil, basamaklı artırma
• Uyku ve toparlanma düzenini gözden geçirme
• Atak başladığında hangi hareketin, hangi dozda kullanılacağını öğrenme
• Korkulan günlük hareketlere güvenli biçimde yeniden dönme

Boyun tutulmasında ne zaman fizyoterapi değerlendirmesi gerekir?

Tutulma günlük yaşamı belirgin kısıtlıyorsa, birkaç gün içinde yön değiştirmiyorsa, sık tekrarlıyorsa veya kişi hareket etmekten çekinmeye başladıysa fizyoterapi değerlendirmesi yararlı olabilir. Muayenenin amacı yalnızca ağrılı kası bulmak değildir; ciddi bir durum olasılığını elemek, en çok etkilenen hareketi belirlemek ve tedaviye verilen yanıtı ölçmektir.

İlk görüşmede şunları değerlendiririm:

• Ağrının nasıl başladığı ve gün içinde nasıl değiştiği
• Boynun sağa, sola, yukarı ve aşağı hareketi
• Üst sırt, omuz ve kürek kemiğinin katkısı
• Kola yayılan ağrı varsa kuvvet, duyu, refleks ve sinir hassasiyeti
• Baş ağrısı, baş dönmesi, travma ve genel sağlık öyküsü
• Uyku, çalışma düzeni, araç kullanma, egzersiz ve günlük yükler
• Hastanın en çok geri kazanmak istediği hareket veya görev

Tedavinin ilk gününden itibaren ölçülebilir bir hedef seçeriz. Bu bazen sağa dönüş açısı, bazen gece yatakta yön değiştirme, bazen de araç kullanırken aynaya bakabilmektir.

Ne zaman acil veya hızlı tıbbi değerlendirme gerekir?

Aşağıdaki belirtilerde fizyoterapi randevusunu beklemek yerine acil sağlık hizmetine veya ilgili hekime başvurun:

• Ciddi düşme, trafik kazası veya darbe sonrasında başlayan şiddetli ağrı
• Ateşle birlikte şiddetli baş ağrısı, belirgin ense sertliği, ışığa hassasiyet, döküntü veya bilinç değişikliği
• Kolda ya da elde yeni başlayan veya hızla artan güç kaybı
• İki elde beceri kaybı, yürümede bozulma, belirgin dengesizlik veya idrar ve dışkı kontrolünde yeni değişiklik
• Aniden başlayan alışılmadık şiddette baş ve boyun ağrısıyla birlikte çift görme, konuşma veya yutma güçlüğü, yüzde uyuşma, bayılma ya da düşme
• Kanser öyküsü, bağışıklık sistemi baskılanması, açıklanamayan kilo kaybı veya genel hastalık hâliyle birlikte boyun ağrısı

Bu belirtiler mutlaka ciddi bir hastalık olduğu anlamına gelmez; ancak önce tıbbi olarak değerlendirilmeleri gerekir.

Boyun tutulmasında değerlendirme ve tedavi yaklaşımım

Boyun tutulmasında hazır bir teknik listesiyle başlamıyorum. Önce hastanın hikâyesini dinliyor, güvenlik taramasını yapıyor ve o gün en fazla sınırlanan hareketi belirliyorum. Ortopedik manuel terapi, kayropraktik ve klinik odaklı multiboyutlu terapi eğitimlerim doğrultusunda boyunla birlikte üst sırtı, omuzu ve sinir sistemini değerlendiriyorum.

Uygun hastada manuel terapi veya manipülasyonla ağrıyı ve hareketi doğrudan değiştirmeyi hedeflerim. Uygulamanın etkisini aynı seansta yeniden ölçerim. Ardından kazanılan hareketi kişiye özel egzersiz, hasta eğitimi ve kademeli yüklenmeyle günlük yaşama taşırız. Böylece tedavi yalnızca masada yapılan uygulamaya bağlı kalmaz.

Hasta odaklı çalışmak benim için yalnızca kişiye özel egzersiz vermek değildir. Kişinin beklentisini, endişelerini, tercihlerini ve günlük sorumluluklarını tedavi planına katmak demektir. Hedef, bilimsel bilgiyi hastanın gerçek yaşamında sürdürebileceği bir plana dönüştürmektir.

Kadıköy’de boyun tutulması değerlendirmesi

Suadiye’de, Bağdat Caddesi yakınındaki kliniğimde boyun tutulması ve boyun ağrısı yaşayan hastaları ayrıntılı değerlendiriyorum. Kadıköy ve İstanbul Anadolu Yakası’ndan gelen hastalarda tedavi planını ağrının süresine, muayene bulgularına, çalışma biçimine ve kişisel hedeflere göre oluşturuyorum.

Boynunuz aniden tutulduysa, hareketiniz belirgin kısıtlandıysa veya bu durum tekrarlıyorsa önce problemin hangi örüntüye uyduğunu belirlemek gerekir. Değerlendirme sonrasında manuel terapi, kayropraktik, egzersiz ve günlük yaşam eğitiminin hangilerinin uygun olduğunu birlikte planlarız.

Adres: Suadiye Mah. Hamiyet Yüceses Sk. No:24 Köşk Apartmanı D:2, 34740 Kadıköy/İstanbul
Telefon: 0553 351 03 12
E-posta: info@hilmierenler.com

Kaynaklar

[1] Blanpied PR, Gross AR, Elliott JM ve ark. Neck Pain: Revision 2017 Clinical Practice Guidelines. Journal of Orthopaedic and Sports Physical Therapy. 2017;47(7):A1-A83. DOI

[2] American College of Radiology. ACR Appropriateness Criteria: Cervical Pain or Cervical Radiculopathy. Revised 2024. ACR

[3] Gross A, Kay TM, Paquin JP ve ark. Exercises for mechanical neck disorders. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2015;(1):CD004250. DOI

[4] Coulter ID, Crawford C, Vernon H ve ark. Manipulation and mobilization for treating chronic nonspecific neck pain: a systematic review and meta-analysis. Pain Physician. 2019;22(1):E55-E70. PubMed

[5] Rushton A, Carlesso LC, Flynn T ve ark. International Framework for Examination of the Cervical Region for Potential of Vascular Pathologies of the Neck Prior to Orthopaedic Manual Therapy Intervention. JOSPT. 2023;53(1):7-22. DOI

[6] NHS. Headaches: urgent and emergency symptoms. NHS

[7] Cohen SP. Epidemiology, diagnosis, and treatment of neck pain. Mayo Clinic Proceedings. 2015;90(2):284-299. DOI

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özel muayene, tanı veya tedavinin yerine geçmez. Son bilimsel gözden geçirme: 20 Eylül 2026.

İlgili sayfalar

• Boyun Ağrısı
• Boyun Fıtığı
• Boyun Düzleşmesi
• Boyundan Kola Vuran Ağrı
• Baş Ağrısı
• Manuel Terapi
• Kayropraktik
• Fizyoterapi ve Rehabilitasyon
• Sırt Ağrısı

Değerlendirme ve Randevu İçin İletişime Geçin