Skolyoz: Çocukta ve Yetişkinde Nedenleri, Belirtileri ve Schroth ile Tedavi

Skolyoz üzerine yazan: Uzm. Fzt. Hilmi Erenler. Bilimsel kaynaklarla hazırlandı, son güncelleme: 30 Eylül 2026.

Skolyozla karşılaşma biçimi yaşa göre çok değişiyor. Çocuklarda genellikle ağrı olmaz; aile bir gün aynaya bakan kızının omuzlarının aynı hizada durmadığını fark eder. Yetişkinlerde ise hikâye çoğu zaman bel ağrısıyla başlar ve eğrilik, çekilen röntgende neredeyse tesadüfen ortaya çıkar.

Hangi yoldan gelirse gelsin, ilk duyulduğunda insanı tedirgin eden bir tanı. Ancak rakamlara bakınca tablo daha sakin görünüyor: skolyozların büyük bölümü hafiftir ve ameliyat gerektirmez. Dünya genelinde çocuk ve gençlerin yaklaşık yüzde 1,6’sında skolyoz görülüyor, kızlarda bu oran erkeklerin iki katına yakın [4]. Yaşla ortaya çıkan skolyoz daha da yaygın; 60 yaşını geçmiş her üç kişiden birinde bulunuyor [7]. Aşağıda çocuk ve yetişkin skolyozunu ayrı ayrı anlatıp en çok merak edilen soruları güncel araştırmalarla yanıtlamaya çalıştım.

Skolyoz nedir?

Skolyozda omurga hem yana doğru eğrilir hem de kendi ekseni etrafında döner. Omurlar dönünce onlara bağlı kaburgalar da döner ve sırtın bir tarafı, özellikle öne eğilince, diğerinden daha çıkık görünür. Kısacası mesele yalnızca bir eğrilik sayılamaz, üç boyutlu bir değişim söz konusu.

Tanıyı ancak ayakta çekilen tüm omurga röntgeni koyabilir. Röntgende eğriliğin en çok yattığı iki omur arasındaki açıyı ölçüyoruz, buna Cobb açısı deniyor. Açı 10 derece ya da daha fazlaysa skolyozdan söz ediyoruz [1]. Öte yandan bunun altındaki küçük asimetriler çoğu zaman duruşla ilgilidir, yapısal bir eğrilik anlamına gelmez.

Skolyoz neden olur?

Dürüst yanıt şu: çoğu skolyozun nedenini tam olarak bilmiyoruz. Tıpta bunlara idiyopatik skolyoz, yani nedeni belirlenemeyen skolyoz deniyor ve ergenlikte başlayanlar bu grubun yaklaşık yüzde 90’ını oluşturuyor. Güncel görüş, genetik yatkınlığın süreci başlattığı, çevresel ve vücuda ait başka etkenlerin de eğriliğin nasıl gelişeceğini belirlediği yönünde [5]. Ailesinde skolyoz olan bir çocukta risk yaklaşık iki kat artıyor [4].

Aslında nedeni belli olan skolyozlar daha azdır. Bazı çocuklarda omurlar daha anne karnındayken farklı gelişir ve doğuştan bir eğrilik oluşur. Ayrıca kasları ve sinir sistemini etkileyen hastalıklar da omurgayı taşıyan kasları zayıflatarak skolyoza yol açabilir. Yetişkinlikte ise o güne kadar düz olan bir omurgada, disklerin ve küçük eklemlerin yıllar içinde yıpranmasıyla yeni bir eğrilik gelişebilir [7].

Özellikle ekran süresini soran çok aile oluyor. Geniş bir analizde günde iki saatten uzun ekran başında kalmak, uzun süre hareketsiz oturmak ve oturuş biçimi skolyozla ilişkili çıktı [4]. Bu, ekranın skolyoza yol açtığını kanıtlamıyor; iki durumun birlikte görüldüğünü gösteriyor. Ama çocuğun gün içinde hareket etmesi zaten her açıdan iyi bir alışkanlık.

Skolyoz belirtileri: nasıl anlaşılır?

Çocukta skolyoz sessiz ilerleyebilir, çünkü çoğu zaman ağrı yapmaz. Dikkat edilecek şeyler gözle görülür farklar: bir omzun daha yüksek durması, kürek kemiklerinden birinin daha dışarıda görünmesi, belin iki yanındaki kıvrımın eşit olmaması ya da bir kalçanın daha belirgin durması. Aileler bazen ilk olarak pantolon paçalarının farklı boyda durduğunu fark ediyor.

Ayrıca evde yapabileceğiniz basit bir kontrol var. Çocuğunuz dizlerini bükmeden, kolları serbest sarkacak şekilde öne eğilsin. Arkasına geçip sırtına baktığınızda bir taraf diğerinden yüksekte kalıyorsa bir değerlendirme yaptırmanızı öneririm. Bu test tanı koymaz, yalnızca kimin röntgene ihtiyacı olduğunu ayırmaya yarar [1].

Yetişkinlerde şikâyetler biraz farklı, çünkü burada ağrı öne çıkıyor. Uzun süre ayakta kalınca artan bel ağrısı, boy kısalması, belden bacağa inen ağrı ya da yürürken gövdenin öne veya yana düştüğü duygusu sık anlatılan yakınmalar.

Çocuklarda ve gençlerde skolyoz

Ergenlik skolyozu genellikle 10 ile 16 yaş arasında, hızlı boy atma yıllarında ortaya çıkıyor. Kızlarda en sık 12 ile 14 yaş arasında görülüyor [4]. Eğrilik büyüdükçe kızların payı da artıyor: 10 ila 20 derecelik eğriliklerde kızlar ve erkekler neredeyse eşit, 40 dereceyi geçen eğriliklerde ise her erkeğe yaklaşık yedi kız düşüyor [3].

İyi haber, gençlerde bulunan skolyozların büyük kısmının hafif olması. Geniş analizde vakaların yüzde 86’sında açı 10 ile 19 derece arasındaydı [4]. Hafif bir eğrilik her zaman ilerlemez. Aileler için asıl soru da zaten “skolyoz var mı” sorusundan çok “bu eğrilik büyüyecek mi” sorusu oluyor.

Hangi çocukta skolyoz ilerler?

Sekiz binden fazla hastanın verisinin incelendiği bir derlemede ilerlemeyi en iyi öngören şey eğriliğin ilk ölçüldüğündeki büyüklüğüydü. Ardından kemik gelişiminin ne kadar tamamlandığı ve eğriliğin omurganın neresinde olduğu geliyordu [6]. Tanının 13 yaşından önce konması, ailede skolyoz bulunması, çocuğun boy atma döneminde olması ve eğriliğin sırtın orta bölümüne yerleşmesi daha yakından izlemeyi gerektiriyor [6].

Büyüme durduktan sonra eğriliğin ilerleme hızı da belirgin biçimde yavaşlıyor. Yine de büyüme sonunda 30 dereceyi geçmiş bir eğriliğin yetişkinlikte ilerleme ve sağlık sorunu yaratma riski daha yüksek [2]. Çocukluk ve ergenlik yıllarındaki takibi bu kadar önemsememin nedeni bu.

Skolyoz dereceleri ve tedavi seçimi

Tedaviyi belirleyen üç şey var: açının büyüklüğü, çocuğun daha ne kadar büyüyeceği ve eğriliğin ne hızla ilerlediği. Uluslararası skolyoz derneği SOSORT’un kılavuzu 10 ile 20 derece arasındaki eğriliklerde düzenli takibi ve skolyoza özgü egzersizleri öneriyor. Büyümesi süren bir çocukta açı 20 ile 25 dereceyi aştığında egzersize korse eklenmesini öneriyor. 45 ile 50 derecenin üzerindeki eğriliklerde ameliyat seçeneğini omurga cerrahı değerlendiriyor [1].

Yine de bu sınırları kesin çizgiler gibi düşünmemek gerekiyor. Aynı açıya sahip iki çocuktan biri büyümesini bitirmişken diğeri en hızlı boy attığı dönemde olabilir ve ikisine verilecek karar farklı olur.

Skolyoz korsesi ne zaman gerekir?

Büyümesi devam eden ve eğriliği ilerleme riski taşıyan çocuklarda korsenin etkisi iyi kanıtlanmış durumda. Bu konudaki en önemli çalışmayı BrAIST adıyla biliyoruz. Korse kullanan çocukların yüzde 72’si büyümesini eğrilik 50 dereceye, yani ameliyat sınırına ulaşmadan tamamladı; yalnızca izlenen çocuklarda bu oran yüzde 48’de kaldı. Ayrıca korse günde ne kadar uzun takılırsa sonuç da o kadar iyiydi [9].

Ancak korseye omurga cerrahı ve ortez uzmanı birlikte karar verir. Korse döneminde skolyoza özgü egzersizlere devam ediyoruz, çünkü ikisi birlikte uygulandığında açıda ek bir azalma sağlanabiliyor [2].

Yetişkinlerde skolyoz

Öte yandan yetişkinlerde iki farklı tablo görüyoruz. Bir kısmı ergenlikte başlayıp yıllar içinde fark edilmeden yetişkinliğe taşınan skolyozlar. Diğerleri ise daha önce düz olan bir omurgada yaşla birlikte gelişen eğrilikler. Bu ikinci türün sıklığını inceleyen bir analizde oran 60 yaş altında yüzde 13, 60 yaş üstünde yüzde 36 çıktı ve kadınlarda daha sıktı [7].

Röntgende eğrilik görmek her zaman bir şikâyet olacağı anlamına gelmiyor; yetişkin skolyozu olan pek çok kişi günlük hayatını kısıtlanmadan sürdürüyor. Şikâyet olduğunda özellikle bel ağrısı öne çıkıyor. Yetişkinlerde tedavinin ilk basamağını ameliyat dışı yöntemler oluşturuyor [8].

Yetişkin skolyozu düzelir mi?

Kemik gelişimini tamamlamış bir omurgada eğriliğin açısı egzersizle belirgin biçimde küçülmüyor [15]. Yetişkin bir hastayla çalışırken odaklandığım şeyler ağrıyı azaltmak, günlük işleri kolaylaştırmak ve eğriliğin ilerlemesini yavaşlatmak. Bu hedeflerde fizyoterapinin güçlü bir etkisi var.

İtalya’da 130 yetişkinle yapılan bir çalışma bunu iyi gösteriyor. Yirmi hafta boyunca kendi omurgasını aktif olarak düzeltmeyi, günlük işlere yönelik egzersizleri ve ağrıyla başa çıkmayı öğrenen hastalarda günlük hayattaki kısıtlılık, genel fizyoterapi alanlara göre anlamlı ölçüde azaldı. Hatta bir yıl sonraki kontrolde de bu kazanım yerindeydi [15].

Skolyoz ağrı yapar mı?

Yapabilir. Çocuklarda skolyozun ağrısız olduğu sık söylenir, ama gençlerde ağrı sanıldığından daha yaygın. Kanada’da 500 skolyozlu gençle yapılan bir çalışmada gençlerin yüzde 68’i sırtında ya da belinde ağrı olduğunu söyledi. Dahası eğrilik büyüdükçe ağrının şiddeti ve günlük hayata etkisi de artıyordu [12].

Ancak ağrıyı sadece açıyla açıklamak mümkün değil. Türkiye’den bir araştırma ekibinin 2026’da yayımladığı derlemede, röntgendeki eğriliğin ağrının şiddetini tek başına açıklamadığı vurgulanıyor. Yükün omurgaya dengesiz binmesi ve iki taraftaki kasların farklı çalışması ağrıya katkıda bulunuyor; uyku düzeni, kaygı, okul ve sınav yükü de ağrının nasıl hissedildiğini değiştiriyor [13]. Skolyozlu bir hastanın ağrısını dinlerken açının yanında onun günlük hayatına ve ağrıyla ilgili endişelerine de bu yüzden ayrıca zaman ayırıyorum.

Peki yıllar sonra ne oluyor? Tedavi almamış skolyozlu kişilerin 50 yıl boyunca izlendiği bir çalışmada kronik bel ağrısı skolyozlularda yüzde 61, akranlarında yüzde 35 oranında görüldü. Yine de ağrısı olanların yaklaşık üçte ikisi ağrısını hafif ya da orta düzeyde tarif ediyordu ve bu kişilerin çoğu çalışma hayatını ve günlük düzenini sürdürüyordu [14].

Skolyoz ağrısı nerelere vurur?

Hastalar ağrıyı özellikle eğriliğin olduğu yerde hissediyor. Sırttaki eğriliklerde kürek kemiğinin çevresinde ve kaburgalar boyunca, beldeki eğriliklerde belin bir yanında ve kalçada ağrı tarif ediliyor. Yetişkinlerde ağrı bazen bacağa iner; böyle bir durumda sinirin etkilenip etkilenmediğine ayrıca bakıyorum. Belde başlayan ağrıları bel ağrısı, sırt bölgesindekileri sırt ağrısı sayfasında daha ayrıntılı anlattım.

Skolyoz çene eklemini etkiler mi?

Skolyozu olan hastalardan çene ağrısı, ağzı açarken ses gelmesi gibi şikâyetler de duyabiliyoruz ve bu ilişki son yıllarda araştırmalara da konu oldu. On dört çalışmanın birleştirildiği 2023 tarihli bir analizde skolyozlu kişilerde diş kapanış bozukluğu yaklaşık iki kat daha sık bulundu, çene eklemindeki işlev bozukluğu da daha belirgindi. Tersinden bakıldığında, dişleri düzgün kapanmayan çocuklarda skolyoz dört kata kadar daha sık görülüyordu [16].

Ayrıca Türkiye’de yapılan bir çalışma da benzer sonuca ulaştı. 12 ile 18 yaş arasındaki 50 skolyozlu genç, 50 sağlıklı akranıyla karşılaştırıldığında çene eklemi sorunları skolyozlu grupta belirgin olarak fazlaydı ve eğrilik arttıkça ağız açıklığı azalıyordu [17].

Yine de burada dikkatli olmak gerekiyor: bu çalışmalar iki durumun birlikte görüldüğünü söylüyor, birinin diğerine yol açtığını kanıtlamıyor. Benim için pratik karşılığı şu: skolyozu olan ve çenesinden yakınan bir hastada çene eklemini de muayene ediyorum ve omurgayla birlikte ele alıyorum. Çene eklemiyle ilgili sorunları çene eklemi sayfasında ayrıca anlattım.

Skolyoz nasıl tedavi edilir?

Tedavi yaşa, açıya, büyümenin sürüp sürmediğine ve kişinin şikâyetlerine göre şekilleniyor. Özellikle çocuklarda öncelik eğriliğin büyümesini durdurmak. Yetişkinlerde ise ağrıyı azaltmak ve günlük hayatı kolaylaştırmak öne çıkıyor.

İlk değerlendirmede neleri ölçüyorum?

İlk görüşmede önce dinliyorum: şikâyetleri, çocuğun büyüme durumunu, ailede skolyoz olup olmadığını, varsa röntgenleri. Sonra skolyozu ölçülebilir hale getiriyorum. Öne eğilmede gövdenin ne kadar döndüğünü skolyometre denen küçük bir ölçüm aletiyle ölçüyor, omuzların, kürek kemiklerinin ve leğen kemiğinin seviyelerini karşılaştırıyor, bel kıvrımlarını kaydediyorum. Duruşu önden, arkadan ve yandan fotoğraflıyorum. Ağrı varsa yerini ve günlük hayatı ne kadar etkilediğini de not ediyorum.

Sonra aynı ölçümleri her kontrolde tekrarlıyorum. Böylece değişimi ben de, hasta ve ailesi de somut olarak görebiliyor. Röntgen kontrollerinin ne zaman yapılacağına takip eden hekim karar veriyor.

Üç boyutlu Schroth yöntemi

Skolyoz tedavisinde kliniğimizde üç boyutlu Schroth yöntemini uyguluyoruz. Schroth, skolyoza özgü egzersiz yaklaşımları içinde en yaygın kullanılanı. Her hastanın eğrilik tipine göre ayrı planlanan, omurgayı üç boyutta düzeltmeye yönelik egzersizlerden oluşuyor [11].

Seansta hasta önce omurgasını yukarı doğru uzatmayı ve eğriliğin tersine doğru kendini aktif olarak düzeltmeyi öğreniyor. Sonra özel bir nefes tekniğiyle nefesi göğsün çökmüş tarafına yönlendiriyor; kaburgaların dönüşü böylece içeriden dengeleniyor. Son olarak bu düzeltilmiş duruşu kaslarıyla koruyor. Ayna karşısında ve elimle verdiğim geri bildirimle doğru duruşu hissetmeyi öğrenen hasta, bu düzeltmeyi zamanla otururken, ayakta dururken ve yürürken de kullanmaya başlıyor.

Bilimsel veriler bu yöntemin arkasında duruyor. Kanada’da 10 ile 18 yaş arasındaki 50 gençle yapılan kontrollü bir çalışmada haftalık seanslara ek olarak evde her gün 30 ile 45 dakika Schroth egzersizi yapan gençlerin eğriliği, altı ayın sonunda yalnızca standart takip alanlara göre 3,5 derece daha küçüktü [10]. 2023’te altı çalışmayı birlikte değerlendiren bir analiz de Schroth’un eğriliğin açısını ve gövdenin dönüşünü azalttığını, yaşam kalitesini artırdığını gösterdi [11]. Cochrane derlemesinde ise skolyoza özgü egzersizler gövde dönüşünü genel egzersizlerden daha fazla azalttı; büyüme bitene kadar izlenen bir çalışmada eğriliği 5 dereceden fazla ilerleyen genç sayısı genel egzersiz grubunda her 100 kişide 38 iken skolyoza özgü egzersiz yapanlarda 7’de kaldı [2].

Schroth tedavisi haftada kaç kez yapılır?

Schroth’un iki ayağı var: seansta öğrenilen düzeltme ve evde her gün yapılan program. Araştırmalarda en sık kullanılan düzen haftada bir gözetimli seans ve evde günde 30 ile 45 dakika egzersiz [10]. Yine de seans sıklığını hastanın yaşına, eğriliğine ve düzeltmeyi kendi başına ne kadar doğru yapabildiğine bakarak belirliyorum.

Ev egzersizlerini önce seansta birlikte çalışıyoruz. Hasta ve ailesi hareketi doğru yaptığından emin olduktan sonra ev ödevine dönüşüyor. Her kontrolde programı yeniden gözden geçiriyor, ölçümlere göre güncelliyorum. Schroth’ta evde yapılan çalışma seans kadar belirleyici; tedavinin kalbi orada atıyor.

Ağrılı skolyozda manuel terapi

Özellikle yetişkin skolyozunda ağrı ön plandaysa tedaviye manuel terapiyle başlıyorum. Yumuşak doku teknikleri ve eklemleri yavaş, kontrollü hareket ettiren mobilizasyonlar kas gerginliğini ve ağrıyı azaltıyor; hasta da egzersize çok daha rahat geçebiliyor. Manuel terapi eğriliğin açısını değiştirmez, ama ağrının azaldığı bu dönemde Schroth egzersizlerine ve günlük hareketlere katılımı belirgin biçimde kolaylaştırır. Uygulamanın ardından ağrılı hareketi yeniden ölçüyor, kazanımı aynı seansta egzersizle pekiştiriyorum.

Skolyozda spor yapılır mı?

Evet, yapılabilir ve yapılmalı. SOSORT kılavuzu skolyozlu çocukların ve gençlerin spora devam etmesini öneriyor [1]. Spor tek başına eğriliği düzeltmiyor, ama kas gücünü, kondisyonu ve ruh halini destekliyor. Yüzme, bisiklet, dans ya da takım sporları skolyoza özgü egzersizlerle birlikte rahatlıkla sürdürülebilir. Ancak korse kullanan çocuklarda antrenman saatlerini korse programıyla birlikte planlıyoruz.

Skolyoz için hangi bölüme gidilir?

Çocuklarda ilk başvuru için çocuk ortopedisi ya da omurga cerrahisiyle ilgilenen bir ortopedi uzmanı doğru adres. Ayrıca röntgen, açının ölçülmesi, korse ve ameliyat kararları hekime ait. Yetişkinlerde bel ağrısı ya da bacağa yayılan ağrı öndeyse ortopedi ya da beyin ve sinir cerrahisi uzmanına başvurulabilir.

Skolyoza özgü egzersiz tedavisi ve ağrının yönetimi için bu alanda çalışan bir fizyoterapist sürecin bir parçası. Tedavi planını takip eden hekimle birlikte, röntgen kontrollerini dikkate alarak yürütüyorum.

Skolyozda ne zaman beklemeden başvurmalı?

Aşağıdakilerden biri varsa beklemeden acil servise başvurun:

• Bacaklarda yeni başlayan ya da giderek artan güç kaybı
• Genital bölgede ya da makat çevresinde his kaybı
• İdrar ya da dışkı kontrolünde yeni başlayan değişiklik

Şu durumlarda en kısa sürede hekiminize görünün:

• Çocuğu geceleri uykudan uyandıran ya da dinlenince geçmeyen sırt ağrısı
• Ağrıyla birlikte ateş, açıklanamayan kilo kaybı ya da halsizlik
• Birkaç ay içinde gözle görülür biçimde artan eğrilik
• Bacakta uyuşma, karıncalanma ya da yürüyüşte değişiklik

Çocuklarda skolyoz genellikle ağrı yapmadığı için şiddetli ya da gece artan bir ağrı, altta başka bir neden olabileceğini düşündürür. Bu durumda fizyoterapiden önce tıbbi değerlendirme gerekir.

Uzman Fizyoterapist Hilmi Erenler

Fizyoterapi ve Rehabilitasyon lisans eğitimimin ardından Bahçeşehir Üniversitesi’nde Kayropraktik Yüksek Lisansı’nı tamamladım. Kadıköy Suadiye’deki kliniğimde omurga kaynaklı sorunların değerlendirmesi ve tedavisi üzerine çalışıyorum. Kliniğimizde skolyoz tedavisinde üç boyutlu Schroth yöntemini uyguluyoruz; takibi hastanın hekimiyle iletişim halinde sürdürüyorum.

Adres: Suadiye, Hamiyet Yüceses Sk. No:24 D:2, Kadıköy/İstanbul · Telefon: 0553 351 03 12

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Uyarı belirtilerinden birini yaşıyorsanız beklemeden hekiminize başvurun.

Kaynaklar

Kılavuzlar ve derlemeler

1. Negrini S, Donzelli S, Aulisa AG, et al. 2016 SOSORT guidelines: orthopaedic and rehabilitation treatment of idiopathic scoliosis during growth. Scoliosis Spinal Disord. 2018;13:3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29435499/

2. Romano M, Minozzi S, Bettany-Saltikov J, et al. Therapeutic exercises for idiopathic scoliosis in adolescents. Cochrane Database Syst Rev. 2024;2:CD007837. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38415871/

3. Konieczny MR, Senyurt H, Krauspe R. Epidemiology of adolescent idiopathic scoliosis. J Child Orthop. 2013;7(1):3-9. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24432052/

4. Wang S, Li M, Ren J, et al. Global prevalence and associated risk factors of scoliosis in children and adolescents: a systematic review and meta-analysis. BMC Public Health. 2025;25(1):3640. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41152848/

5. Marya S, Tambe AD, Millner PA, Tsirikos AI. Adolescent idiopathic scoliosis: a review of aetiological theories of a multifactorial disease. Bone Joint J. 2022;104-B(8):915-921. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35909373/

6. Lenz M, Oikonomidis S, Harland A, et al. Scoliosis and prognosis: a systematic review regarding patient-specific and radiological predictive factors for curve progression. Eur Spine J. 2021;30(7):1813-1822. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33772381/

7. McAviney J, Roberts C, Sullivan B, et al. The prevalence of adult de novo scoliosis: a systematic review and meta-analysis. Eur Spine J. 2020;29(12):2960-2969. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32440771/

8. Diebo BG, Shah NV, Boachie-Adjei O, et al. Adult spinal deformity. Lancet. 2019;394(10193):160-172. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31305254/

Tedavi, ağrı ve çene eklemi çalışmaları

9. Weinstein SL, Dolan LA, Wright JG, Dobbs MB. Effects of bracing in adolescents with idiopathic scoliosis. N Engl J Med. 2013;369(16):1512-1521. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24047455/

10. Schreiber S, Parent EC, Khodayari Moez E, et al. Schroth physiotherapeutic scoliosis-specific exercises added to the standard of care lead to better Cobb angle outcomes in adolescents with idiopathic scoliosis. PLoS One. 2016;11(12):e0168746. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28033399/

11. Ceballos-Laita L, Carrasco-Uribarren A, Cabanillas-Barea S, et al. The effectiveness of Schroth method in Cobb angle, quality of life and trunk rotation angle in adolescent idiopathic scoliosis: a systematic review and meta-analysis. Eur J Phys Rehabil Med. 2023;59(2):228-236. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36692412/

12. Théroux J, Le May S, Hebert JJ, Labelle H. Back pain prevalence is associated with curve-type and severity in adolescents with idiopathic scoliosis: a cross-sectional study. Spine. 2017;42(15):E914-E919. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27870807/

13. Kuru Çolak T, Akçay B, Dereli EE, Çolak İ. Back pain in adolescent idiopathic scoliosis: prevalence, mechanisms and biopsychosocial influences. Stud Health Technol Inform. 2026;337:111-115. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42290431/

14. Weinstein SL, Dolan LA, Spratt KF, et al. Health and function of patients with untreated idiopathic scoliosis: a 50-year natural history study. JAMA. 2003;289(5):559-567. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12578488/

15. Monticone M, Ambrosini E, Cazzaniga D, et al. Adults with idiopathic scoliosis improve disability after motor and cognitive rehabilitation: results of a randomised controlled trial. Eur Spine J. 2016;25(10):3120-3129. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27015689/

16. Gámiz-Bermúdez F, Ibáñez-Vera AJ, Obrero-Gaitán E, et al. Relationship between stomatognathic alterations and idiopathic scoliosis: a systematic review with meta-analysis of observational studies. EFORT Open Rev. 2023;8(10):771-780. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37787475/

17. Yelken Kendirci M, Ertürk AF, Özcan I, et al. The role of scoliosis on temporomandibular joint disease: a cross-sectional study based on ultrasonography. Clin Radiol. 2024;79(3):e417-e423. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38143227/

18. Singh M, Yan Z, Daher M, et al. Curve progression and clinical outcomes in pregnant females with adolescent idiopathic scoliosis: a systematic review and meta-analysis. World Neurosurg. 2024;190:e525-e536. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39074582/

İlgili sayfalar

• Bel ağrısı
• Sırt ağrısı
• Çene eklemi
• Manuel terapi

Skolyoz değerlendirmesi için randevu alın