Boyun Fıtığı Belirtileri Nelerdir, En Çok Nereye Vurur?

Boyun fıtığı belirtileri üzerine yazan: Uzm. Fzt. Hilmi Erenler. Klinik kılavuzlara ve güncel araştırmalara dayanarak hazırladım, son güncelleme: 5 Kasım 2026.

Boyun fıtığı belirtileri yalnızca boyunda hissedilen bir ağrıyla sınırlı kalmaz. Kliniğe başvuran hastalarımın önemli bir kısmı asıl şikâyet olarak kürek kemiğinin iç kenarındaki derin sızıyı, kolda gezinen yanmayı ya da parmak uçlarındaki uyuşmayı anlatır. Bu nedenle pek çok kişi uzun süre omuz, dirsek ya da bilek sorunu yaşadığını düşünmektedir.

Bu yazıda boyun fıtığının hangi belirtilerle ortaya çıktığını, kol ve eldeki yayılımın hangi sinir köküne işaret ettiğini anlattım. Ayrıca bu belirtilerle karışabilen hastalıkları ve ayırıcı tanının nasıl yapıldığını açıkladım. Bunun yanı sıra beklemeden hekime başvurmanız gereken durumları ayrı bir başlık altında topladım.

Boyun fıtığı belirtileri nelerdir?

Boyun omurları arasındaki diskin taşan kısmı, omurgadan kola giden sinir köklerinden birine temas ettiğinde bu kökte hem baskı hem de iltihabi bir hassasiyet oluşur. Bu duruma bağlı en tipik belirti, boyundan omuza ve kola yayılan ağrıdır [2]. Bazı hastalarda ağrıya o sinir kökünün beslediği bölgede uyuşma, iğne batması hissi ve kas güçsüzlüğü eşlik eder [2].

Tıpta servikal radikülopati adını verdiğimiz bu tablo en sık orta yaş döneminde ortaya çıkar [1]. Toplum temelli büyük bir araştırmada hastaların yalnızca küçük bir kısmında belirtilerden önce zorlayıcı bir efor ya da yaralanma öyküsü bulunduğu gözlenmiştir [1]. Ayrıca aynı araştırmada kola yayılan ağrının her zaman yumuşak bir disk taşmasından kaynaklanmadığı görülmüştür. Hastaların önemli bir kısmında sinir kökünü daraltan neden, diskteki ve eklemlerdeki kireçlenme ile ilişkili değişikliklerdir [1].

Kliniğimde bu ağrı çoğunlukla derin, sızlatan ve zaman zaman elektriklenen bir his olarak anlatılmaktadır. Bazı kişilerde ağrı kürek kemiğinin iç kenarında yoğunlaşırken bazılarında kol ağrısı boyundaki ağrıyı geçer. Ayrıca bardak ya da kalem tutarken güçsüzlük fark etmek de sık duyduğum boyun fıtığı belirtileri arasındadır.

Boyun fıtığı en çok nereye vurur, hangi kola yayılır?

Ağrı genellikle fıtığın taştığı taraftaki kola iner. Ağrının sağ kolda ya da sol kolda olması, fıtığın ne kadar ciddi olduğunu göstermez. Ağrının kolda ve elde izlediği yol ise hangi sinir kökünün etkilendiği hakkında önemli bilgiler taşır.

Kola giden sinir köklerinden en sık etkilenen, orta parmağa uzanan köktür. Bunu başparmak tarafına uzanan kök izler [1]. MR raporlarında en sık C5-C6 ve C6-C7 seviyelerinin yazılmasının nedeni budur. Başparmak tarafındaki kökte sorun olduğunda uyuşma çoğu zaman ön kolun dış yanında, başparmakta ve işaret parmağında yoğunlaşır. Orta parmağa uzanan kökte sorun olduğunda ise ağrı kolun arka yüzünden geçerek orta parmağa iner. Bu hastalarda kolu dirsekten itme gücü de azalır.

Daha üst seviyedeki fıtıklarda ağrı çoğu zaman omzun üst ve dış kısmında yoğunlaşır. Bu nedenle bu hastaların bir kısmı uzun süre omuz sorunu yaşadığını düşünür. En alt seviyedeki fıtıklarda ise uyuşma serçe parmak ve yüzük parmağı tarafına iner. Bu durumda elin ince işlerdeki becerisi de azalır.

Boyun fıtığında baş ağrısı ve baş dönmesi olur mu?

Uluslararası baş ağrısı sınıflaması, boyundaki yapısal bir sorunun baş ağrısına yol açabileceğini kabul eder [7]. Bu tanı için ağrının boyun sorunuyla zaman içinde birlikte başlaması, boyun hareketleriyle artması ve boyun hareketlerinde kısıtlılık eşlik etmesi gibi ölçütler aranır [7]. Boyundan kaynaklanan baş ağrısı çoğunlukla tek taraftadır ve ense kökünden alna doğru ilerler. Ayrıntılı bilgi için boyundan gelen baş ağrısı yazımı okuyabilirsiniz.

Baş dönmesi konusunda ise daha dikkatli olmak gerekir. Baş dönmesinin iç kulak sorunları, tansiyon değişiklikleri ve dolaşım bozuklukları gibi pek çok nedeni vardır. Boyun kaynaklı baş dönmesi tanısını ancak bu nedenleri ekarte ettikten sonra düşünmek doğru olur [8]. Bu nedenle boyun fıtığı olan bir hastada baş dönmesi varsa önce bu nedenlerin bir hekim tarafından değerlendirilmesini önermekteyim.

Boyun fıtığı olup olmadığı nasıl anlaşılır?

Boyun fıtığı tanısı ayrıntılı bir hikâye ile başlar. Ağrının başladığı yer, kolda nereye kadar indiği, gece uykudan uyandırıp uyandırmadığı ve elde beceri kaybı olup olmadığı bu hikâyenin temel parçalarıdır. Ayrıca ateş, beklenmedik kilo kaybı ve kanser öyküsü gibi ayrıntıları da mutlaka öğrenmekteyim [10].

Muayenede başı yana ve geriye doğru hafifçe yükleyerek kol ağrısının ortaya çıkıp çıkmadığına bakmaktayım. Araştırmalar bu testin olumlu çıktığında sinir kökü sorununu güçlü şekilde düşündürdüğünü, ancak sorunu olan bazı hastalarda olumsuz kalabildiğini göstermektedir [3]. Kolu belirli bir pozisyonda germeye dayanan testler ise sorunu yakalamada daha duyarlıdır [3]. Fakat bu testler başka durumlarda da sık olumlu sonuç verir [3]. Bu nedenle tek bir teste dayanarak tanı koymamaktayım ve bu testleri kas gücü, deri duyusu ve refleks muayenesiyle birlikte yorumlamaktayım.

Hikâye ve muayene boyun fıtığını düşündürdüğünde sinir köklerini ve omuriliği ayrıntılı olarak gösterebilen yöntem MR’dır [2]. Ancak MR bulgularını tek başına yorumlamak çoğu zaman yanıltır. Ağrısı olmayan gönüllülerle yapılan geniş bir araştırmada katılımcıların büyük çoğunluğunda disk şişkinliği saptanmıştır ve bu bulgu yirmili yaşlardaki kişilerde bile sık görülmüştür [4]. Bu nedenle raporda yazan bir fıtığı, ancak kişinin şikâyetleri ve muayene bulguları aynı yönü gösterdiğinde ağrının kaynağı olarak kabul etmekteyim.

Bazı hastalarda muayene, sorunun boyundaki sinir kökünde mi yoksa dirsek ya da bilekteki bir sinirde mi olduğunu ayırmaya yetmez. Böyle durumlarda hekimin isteyeceği EMG ve sinir iletim testleri, sinirin boyunda mı yoksa kolun daha aşağısında mı sıkıştığını göstermeye yardımcı olur.

Hangi belirtiler acildir?

Boyun fıtığı olan hastaların büyük kısmında şikâyetler zaman içinde azalır. Uzun süreli bir izlem araştırmasında hastaların büyük çoğunluğunun son kontrolde belirtisiz ya da yalnızca hafif kısıtlılıkla yaşadığı gözlenmiştir [1]. Ancak bazı boyun fıtığı belirtileri daha ciddi bir sorunla karışır ve hızlı değerlendirme gerektirir.

Göğüste baskı ya da sıkışma hissi ile birlikte sol kola, çeneye veya sırta vuran ağrı kalp kaynaklı bir sorunun işareti olabilir [9]. Bu ağrıya terleme, nefes darlığı ya da bulantı eşlik ediyorsa ya da ağrı eforla başlıyorsa vakit kaybetmeden 112’yi aramalısınız. Yüzün bir tarafında düşme, konuşmanın bozulması ya da bir kolda ve bacakta aniden gelişen güçsüzlük de 112 gerektiren durumlardır.

İki elde birden uyuşma, düğme iliklerken ve kalem tutarken beceriksizlik hissi, yürüyüşte dengenin bozulması ve sık sık tökezlemek omuriliğin baskı altında olabileceğini düşündürür [5]. Bu belirtiler yavaş geliştiği için kişiler ve hekimler bunları sıklıkla yaşlanmaya ya da el bileğindeki sinir sıkışmasına bağlar [5]. Bu belirtileri fark ettiğinizde kısa süre içinde nöroloji ya da beyin ve sinir cerrahisi değerlendirmesi gerekir. Bunun yanı sıra hızla ilerleyen kol güçsüzlüğü, ateş, açıklanamayan kilo kaybı ve kanser öyküsü olan bir kişide yeni başlayan boyun ağrısı da beklemeden değerlendirilmelidir [10].

Boyun fıtığı ile karıştırılan hastalıklar nelerdir?

Boyun fıtığı belirtileri, sinirin boyundan parmak uçlarına uzanan yolunun başka bir noktasındaki sorunlarla kolayca karışır. Bunun yanı sıra omuz eklemi ve kalp gibi farklı yapılar da benzer bölgelerde ağrı yapar. Muayenede aşağıdaki durumları tek tek gözden geçirmekteyim.

Karpal tünel sendromu

Bilekteki dar bir kanaldan geçen sinirin sıkışmasıdır. Bu durumda uyuşma genellikle başparmak, işaret parmağı ve orta parmakta yoğunlaşır [6]. Şikâyetin gece artması ve elini silkeleyerek rahatladığını anlatması karpal tünel sendromunu düşündüren tipik özelliklerdir [6]. Boyun ağrısının olmaması ve uyuşmanın bilekten yukarı çıkmaması da ayırımda yardımcı olur.

Dirsekte sinir sıkışması

Dirseğin iç yanındaki oluktan geçen sinirin sıkışmasında uyuşma serçe parmakta ve yüzük parmağının serçe parmak tarafında yoğunlaşır. Dirseği uzun süre bükerek tutmak, telefonla konuşmak ya da dirseğe yaslanmak çoğu zaman şikâyeti artırır. En alt boyun seviyesindeki fıtıkla benzer belirtiler verdiği için bu iki durumu muayenede dikkatle ayırmak gerekir.

Torasik outlet sendromu

Köprücük kemiği ile ilk kaburga arasındaki dar alanda sinir ve damarların sıkışmasıdır. Bu tabloda kolları başın üzerine kaldırmak, saç taramak ya da raftan eşya almak kolda uyuşma, ağırlık hissi ve yorgunluk yapar. Ayrıntılı bilgi için torasik outlet sendromu sayfamı okuyabilirsiniz.

Omuz eklemi sorunları

Omuzdaki tendon sorunları ve donuk omuz, omzun dış yanında ve kolun üst kısmında ağrı yapar. Bu ağrı çoğu zaman kolu yana ya da başın üzerine kaldırırken, ceket giyerken ve ağrılı tarafa yatarken artar. Omuz kaynaklı ağrı genellikle dirseğin altına inmez ve parmaklarda uyuşma yapmaz. Boyun hareketleri ağrıyı değiştirmiyor, omuz hareketleri ise belirgin şekilde değiştiriyorsa sorunun omuzda olma olasılığı artar.

Kalp kaynaklı ağrı

Kalp damarlarındaki daralma göğüste baskı hissinin yanı sıra omuz, kol, boyun ve çenede ağrı ya da rahatsızlık hissi yapar [9]. Bu ağrının eforla ortaya çıkması ve dinlenmekle azalması tipik bir özelliktir. Sol kola yayılan her ağrının boyundan kaynaklandığını varsaymamak gerekir. Bu belirtilerde öncelik her zaman kalbin değerlendirilmesidir.

Zona

Zona virüsü bazı kişilerde deride döküntü çıkmadan önce boyun, omuz ya da kolda keskin ve yakıcı bir ağrıya yol açar. Döküntü henüz ortada olmadığı için bu dönemde ağrıyı boyun fıtığından ayırmak zordur. Ağrının olduğu bölgede kızarıklık ve küçük kabarcıklar belirirse vakit kaybetmeden hekime görünmelisiniz.

Omuriliği etkileyen hastalıklar

Boyun bölgesinde omuriliğin daralan kanal içinde baskı altında kalması, el becerisinde azalma ve yürüyüşte dengesizlik gibi belirtilerle seyreder [5]. Bunun yanı sıra multipl skleroz gibi bazı nörolojik hastalıklar da kol ve bacaklarda uyuşma yapar. Görme bulanıklığı, ağrısız güç kaybı ya da vücudun bir yarısında his değişikliği varsa nöroloji uzmanının değerlendirmesi gerekir.

İki sorunun bir arada bulunması

Bazı hastalarda boyundaki sinir kökü sorunu ile bilekteki sinir sıkışması bir arada yer alır. Bu durumda yalnızca birine yönelik bir tedavi şikâyetleri beklediğimiz ölçüde azaltmaz. Bu nedenle uyuşmanın dağılımı tek bir sinire uymuyorsa her iki bölgeyi de ayrıntılı olarak incelemekteyim.

Boyun fıtığı mı, boyun düzleşmesi mi, kas ağrısı mı?

Kas kaynaklı boyun ağrısında şikâyet genellikle boyunda, ense kökünde ve omuzların üst kısmında kalır. Ağrı boyun hareketleriyle artar, fakat kolda belirgin bir hat izlemez ve uyuşma ya da güç kaybı yapmaz. Halk bu tabloya çoğu zaman kulunç ya da boyun tutulması adını verir.

Boyun düzleşmesi ise boyun omurlarının yandan bakıldığında öne doğru olan hafif kavsinin azalmasını ifade eder. Röntgende sık rastladığım bu bulgu tek başına kola inen ağrıyı açıklamaz. Kola inen ağrı, parmaklarda uyuşma ve elde güçsüzlük varsa sinir kökünün de işin içinde olduğunu düşünmek gerekir. Bu konuyu boyun düzleşmesi sayfamda ayrıca anlattım.

Boyun fıtığı belirtilerinde hangi doktora gidilir?

Kolunuzda yayılan ağrı, his kaybı ya da güçsüzlük varsa ilk değerlendirme için nöroloji, ortopedi ya da beyin ve sinir cerrahisi bölümlerinden birine başvurabilirsiniz. Tanı netleştikten sonra ameliyat gerektirmeyen tedavi sürecinde bir fizyoterapist ile çalışabilirsiniz. Göğüs ağrısı eşlik ediyorsa ya da acil belirtiler başlığında saydığım durumlardan biri varsa poliklinik randevusu beklemeden acile gitmelisiniz.

Muayenede ağrının kaynağını nasıl ayırt ediyorum?

Klinikte her hastayı dikkatle dinleyip detaylıca değerlendirdikten sonra kol ağrısının kaynağına yönelik bir hipotez kurmaktayım. Bu süreçte uyuşmanın ve ağrının elde hangi parmaklarda yoğunlaştığını hastayla birlikte bir çizim üzerinde belirlemekteyim. Bu harita, sorunun boyunda mı, dirsekte mi yoksa bilekte mi olduğunu ayırmada ilk ipucunu vermektedir.

Ardından boyun hareketlerinin ve omuz hareketlerinin kol ağrısını nasıl değiştirdiğini ayrı ayrı test etmekteyim. Ayrıca sağ ve sol kolda kasların gücünü, derinin hissini ve refleksleri yan yana kıyaslamaktayım. El becerisi ve yürüyüş de muayenemin bir parçasıdır. Omuriliği ya da kalbi ilgilendiren bir işaret saptadığımda hastamı beklemeden ilgili hekime yönlendirmekteyim.

Değerlendirme tamamlandığında kişiye özel bir tedavi planı oluşturmaktayım. Uygun hastada tedavinin ilk evresinde manuel terapi ile kol ağrısını hafifletip egzersiz programına daha rahat başlanmasını sağlamaktayım. Ameliyatsız tedavi sürecinin aşamalarını boyun fıtığı sayfamda bulabilirsiniz.

Kadıköy Suadiye’de boyun fıtığı değerlendirmesi

Kola yayılan ağrı ve uyuşma şikâyetiyle gelen hastalarımı Suadiye’deki kliniğimde birebir görmekteyim. Muayeneden tedavinin sonuna kadar her seansı kendim yapmaktayım ve seanslarım 50 dakika sürmektedir. Giriş katta bulunan kliniğim Suadiye Marmaray istasyonuna yakın bir konumdadır. Bu doğrultuda İstanbul’un Anadolu ve Avrupa yakasından gelen hastalarım kliniğe raylı sistemle kolayca ulaşabilmektedir.

Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Son bilimsel gözden geçirme: 5 Kasım 2026.

Kaynaklar

[1] Radhakrishnan K, et al. Epidemiology of cervical radiculopathy: a population-based study from Rochester, Minnesota, 1976 through 1990. Brain. 1994;117(2):325-335. DOI

[2] Bono CM, et al. An evidence-based clinical guideline for the diagnosis and treatment of cervical radiculopathy from degenerative disorders. Spine J. 2011;11(1):64-72. DOI

[3] Rubinstein SM, et al. A systematic review of the diagnostic accuracy of provocative tests of the neck for diagnosing cervical radiculopathy. Eur Spine J. 2007;16(3):307-319. DOI

[4] Nakashima H, et al. Abnormal findings on magnetic resonance images of the cervical spines in 1211 asymptomatic subjects. Spine. 2015;40(6):392-398. DOI

[5] Davies BM, et al. Degenerative cervical myelopathy. BMJ. 2018;360:k186. DOI

[6] Padua L, et al. Carpal tunnel syndrome: clinical features, diagnosis, and management. Lancet Neurol. 2016;15(12):1273-1284. DOI

[7] Headache Classification Committee of the International Headache Society. The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition. Cephalalgia. 2018;38(1):1-211. ICHD-3

[8] Reiley AS, et al. How to diagnose cervicogenic dizziness. Arch Physiother. 2017;7:12. DOI

[9] Gulati M, et al. 2021 AHA/ACC/ASE/CHEST/SAEM/SCCT/SCMR guideline for the evaluation and diagnosis of chest pain. Circulation. 2021;144(22):e368-e454. DOI

[10] Finucane LM, et al. International framework for red flags for potential serious spinal pathologies. J Orthop Sports Phys Ther. 2020;50(7):350-372. DOI

İlgili yazılar

• Boyun Fıtığı
• Boyundan Kola Vuran Ağrı
• Sinir Sıkışması
• Boyun Kireçlenmesi
• Nöral Foramen Daralması
• Boyun Ağrısı
• Bel Fıtığı Belirtileri

Değerlendirme ve Randevu İçin İletişime Geçin