Diz Protezi Sonrası Fizik Tedavi: İyileşme Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Diz protezi sonrası fizik tedavi üzerine yazan: Uzm. Fzt. Hilmi Erenler. Bilimsel kaynaklara dayanarak hazırladım, son güncelleme: 14 Ekim 2026.

Diz protezi sonrası fizik tedavi, ameliyatta takılan yeni eklemin günlük hayatta gerçekten işe yaramasını sağlayan aşamadır. Ameliyat yıpranmış eklem yüzeyini yeniler, ancak dizin yeniden bükülmesi, uyluk kaslarının güç kazanması ve yürüyüşün düzelmesi ameliyattan sonraki haftalarda yapılan düzenli çalışmayla mümkün olur.

Bu yazıda fizik tedavinin ne zaman başladığını, iyileşmenin hangi aşamalardan geçtiğini ve hangi belirtilerde beklemeden ameliyat ekibine ulaşmanız gerektiğini anlattım. Kliniğimde bu süreci nasıl yürüttüğümü de açıkladım. Ameliyat olan annenize, babanıza ya da bir yakınınıza destek olmak için okuyorsanız, aşağıdaki bilgiler ona hangi konularda yardım edebileceğinizi gösterecektir.

Hangi belirtilerde beklemeden başvurmalı?

Ameliyattan sonraki haftalarda bazı belirtiler pıhtı ya da enfeksiyon gibi bir sorunun işareti olabilir. Bu bölümü bu nedenle yazının en başına koydum ve belirtileri aciliyetine göre ayırdım [2].

Beklemeden 112’yi arayın: Bacağınızda ağrı ve şişlikle birlikte nefes darlığı ya da göğüs ağrısı başladıysa beklemeyin. Bu tablo, akciğere giden bir pıhtı ihtimalini düşündürür. Bu durumda kendi aracınızla hastaneye gitmeyin [2].

Aynı gün hekiminize ya da ameliyat ekibinize ulaşın: Baldırda zonklayan ya da kramp gibi bir ağrı, yüksek ateş, üşüme ve titreme varsa beklemeyin. Yaradan akıntı ya da iltihap gelmesi de aynı gün değerlendirme gerektirir. Dizdeki kızarıklık, hassasiyet, şişlik ya da ağrı günler geçtikçe azalacağına artıyorsa ameliyat ekibinizi arayın [2].

Diz protezi sonrası fizik tedavi ne zaman başlar?

Fizik tedavi ameliyattan hemen sonra, daha hastanedeyken başlar. Hasta ameliyattan kısa süre sonra hemşire ve fizyoterapist eşliğinde ilk adımlarını atar [1]. Koltuk değnekleriyle güvenle hareket edebildiğinde, çoğu zaman ameliyattan 1 ila 4 gün sonra taburcu olur [1].

Egzersizlere erken başlamak, dizin uzun dönemde kazanacağı kuvvete ve harekete katkı sağlar [1]. Taburculuk sonrasındaki ilk haftalar bu yüzden çok değerlidir. Hastanede öğrenilen egzersizleri, ameliyat ekibinin önerilerine uyarak ve dizin verdiği cevaba bakarak adım adım ilerletirim.

Diz protezi sonrası fizik tedavinin faydası nedir?

Araştırmalar, ameliyattan sonra fizyoterapist eşliğinde yapılan egzersizlerin ilk 3 ila 4 ayda ağrıyı azalttığını ve günlük işleri kolaylaştırdığını göstermektedir [3]. Bir yıl sonunda bu fark belirginliğini kaybeder [3]. Kısacası fizik tedavinin en çok fark yarattığı dönem, ameliyatı izleyen ilk aylardır.

Bu aylarda hastanın hedefi bastonu bırakmak, merdiveni yeniden çıkabilmek ve kendi işlerini kendisi görmektir. Desteksiz yürümeye geçiş de çoğu zaman 6. hafta civarında gündeme gelir [1]. Bu nedenle ilk aylardaki çalışmayı aksatmadan ve ölçerek planlarım.

Diz protezi sonrası ne zaman yürünür?

Yürüme ameliyattan kısa süre sonra, koltuk değneği ya da yürüteç yardımıyla başlar [1]. Kişi kendini güvende hissettikçe önce tek koltuk değneğine, ardından bastona geçer [1]. Yaklaşık 6 hafta sonra, hazır hissediyorsa desteksiz yürümeyi deneyebilir [1].

Desteği bırakma zamanına birlikte karar veririz. Bunun için yürüyüşün ne kadar düzgün olduğuna, dizin kişiyi güvenle taşıyıp taşımadığına ve ağrının seyrine bakarım.

Diz protezi ameliyatı sonrası iyileşme ne kadar sürer?

Tam iyileşme birkaç ay, bazen daha uzun sürer ve bu süre kişinin yaşına ve genel sağlığına göre değişir [1]. Dikişler ya da zımbalar genellikle 10. gün civarında alınır, ilk kontrol ise ameliyattan yaklaşık 6 hafta sonradır [1].

İşe dönüş çoğu zaman 6 ila 12 hafta arasında olur ve yapılan işe göre değişir [1]. Araç kullanmak için tam diz protezinden sonra en az 6 hafta beklemek ve hekimden onay almak gerekir [1].

Diz protezi sonrası ağrı ne zaman geçer?

Ameliyattan sonraki ilk günlerde diz ağrılıdır ve hasta bu dönemde ağrı kesicileri düzenli olarak kullanır [1]. Sonrasında ağrının seyri kişiden kişiye değişir. Araştırmalara göre diz protezi olan her 10 kişiden 1 ile 3’ünde ağrı uzun süre devam edebilmektedir [4].

Bu yüzden haftalar geçtiği halde azalmayan ağrıyı “protezde böyle olur” diyerek geçiştirmem. Ağrının hangi hareketlerde arttığını ve seanslar boyunca nasıl değiştiğini kayıt altına alırım. Ağrı artıyorsa ya da yukarıdaki belirtilerden biri eşlik ediyorsa ameliyat ekibinin dizi değerlendirmesini isterim.

Ameliyat sonrası şişlik nasıl geçer?

Şişliği azaltmanın en basit yolu, bacağı gün içinde mümkün olduğunca yukarıda tutmaktır [1]. Uzun süre ayakta kalmak ayak bileğinin şişmesine yol açabilir [1]. Gün içinde kısa yürüyüşleri dinlenme aralarıyla dengelemek bu nedenle önemlidir.

Şişliğe kızarıklık, sıcaklık ya da artan ağrı eşlik ediyorsa durum farklıdır. Bu tablo enfeksiyon ya da pıhtıyı gösterebilir [2] ve beklemeden ameliyat ekibinize ulaşmanız gerekir.

Kliniğimde tedavi sürecini nasıl yürütüyorum?

Her hastayı dikkatle dinleyip detaylıca değerlendirdikten sonra tedavi planını oluştururum. İlk seansta ameliyat ekibinin önerilerini ve varsa hareket kısıtlamalarını öğrenirim. Ardından dizin ne kadar büküldüğünü ve ne kadar düzleştiğini, uyluk kaslarının kuvvetini, yürüyüşü ve dengeyi ölçerim.

Bu ölçümleri seanslar boyunca tekrarladığım için hasta iyileşmesini sayılarla görür. Bükülme açısının birkaç derece daha artması, hastanın desteksiz yürüdüğü mesafenin uzaması ve sandalyeden elleri kullanmadan kalkabilmek, sürecin nereye geldiğini açıkça gösterir.

Ağrının ve kısıtlılığın yoğun olduğu ilk dönemde, uygun hastada manuel terapi uygularım. Bu uygulama ağrıyı azaltarak aktif egzersize geçişi kolaylaştırır. Uyluk ve kalça kaslarını güçlendiren egzersizleri ise hastanın o günkü kuvvetine göre seçer ve yükü adım adım artırırım.

Egzersizleri seansta birlikte öğreniriz ve hasta onları doğru yaptığında ev ödevi olarak veririm. Merdivenden inip çıkmak, arabaya binip inmek ve alçak bir koltuktan kalkmak gibi günlük işleri de seanslarda tek tek çalışırız.

İyileşme döneminde dikkat edilmesi gerekenler

İyileşme döneminde dizi burkmaktan, yere eğilmekten ve yüksek bir yere uzanmaktan olabildiğince kaçının [1]. İlk 6 hafta bacak bacak üstüne atarak oturmayın ve dizinizin altına yastık koyarak uyumayın [1]. Hekiminiz izin verene kadar ameliyatlı dizin üzerine çökmeyin [1].

İlk 3 ay elektrik süpürgesi kullanmak ya da alışveriş torbası taşımak gibi ağır işlerden uzak durun [1]. Pıhtı riskini azaltmak için verilen varis çoraplarını ameliyat ekibinin söylediği süre boyunca giyin. Bu süre çoğu kişide en az 6 haftadır [1].

Kadıköy Suadiye’de diz protezi sonrası fizik tedavi

Diz protezi ameliyatı olan hastalarımı Suadiye’deki kliniğimde değerlendirmekteyim. Klinik giriş kattadır ve girişinde merdiven yoktur. Bu sayede koltuk değneği ya da bastonla gelen hastalarım kapıdan rahatça girer. Suadiye Marmaray istasyonu yürüme mesafesindedir, ancak kliniğe ait otopark bulunmamaktadır.

Seanslar 50 dakika sürer ve ilk değerlendirmeden son seansa kadar tedaviyi kendim yürütürüm. Ameliyat olan yakınınız adına da arayıp bilgi alabilirsiniz. Protez öncesindeki dönemi merak ediyorsanız diz kireçlenmesi yazımı okuyabilirsiniz.

Bu yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerini tutmaz. Ameliyat sonrası kısıtlamalar ameliyat tekniğine göre değişebilir, bu nedenle ameliyat ekibinizin önerilerine uyun. Son bilimsel gözden geçirme: 14 Ekim 2026.

Kaynaklar

[1] NHS. Knee replacement: recovery. National Health Service, Birleşik Krallık. nhs.uk

[2] NHS. Knee replacement: complications. National Health Service, Birleşik Krallık. nhs.uk

[3] Artz N, Elvers KT, Minns Lowe C ve ark. Effectiveness of physiotherapy exercise following total knee replacement: systematic review and meta-analysis. BMC Musculoskeletal Disorders. 2015;16:15. DOI

[4] Beswick AD, Wylde V, Gooberman-Hill R, Blom A, Dieppe P. What proportion of patients report long-term pain after total hip or knee replacement for osteoarthritis? A systematic review of prospective studies in unselected patients. BMJ Open. 2012;2:e000435. DOI

İlgili yazılar

• Diz Kireçlenmesi
• Kalça Protezi Sonrası Fizik Tedavi
• Manuel Terapi
• Fizyoterapi ve Rehabilitasyon
• Suadiye Fizyoterapist

Değerlendirme ve Randevu İçin İletişime Geçin